Elektrische mobiliteit als wapen in de war for talent

De tijd dat een bedrijfswagen vanzelf kandidaten aantrok, is voorbij. Vandaag moet je méér bieden dan vier wielen en een tankkaart. De vraag is niet of je mobiliteitsbeleid moet veranderen, maar hoe snel.

Waarom mobiliteit nu een HR-thema is

Een Belgische werknemer die kiest tussen twee jobaanbiedingen, kijkt verder dan het brutoloon. De bedrijfswagen weegt mee, maar de inhoud van dat pakket is belangrijker geworden dan het feit dat er een wagen is.

Jonge professionals stellen andere eisen. Ze willen elektrisch rijden — niet uit idealisme, maar uit gemak. Thuisladen is makkelijker dan omrijden naar het tankstation. Een stille, vlotte wagen past beter bij hun dagelijks leven dan een brullende diesel.

Maar ook de groep van 35 tot 50 verandert. Deze mensen groeien op met klimaatbewustzijn. Ze lezen wat hun kinderen meebrengen van school. Een vervuilende bedrijfswagen voelt steeds minder als een statussymbool en steeds meer als een verlegenheid.

Bedrijven die dit negeren, verliezen kandidaten. Niet aan de concurrent met het hoogste loon, maar aan degene met het modernste mobiliteitsaanbod.

De Belgische fiscale realiteit

Fiscaliteit stuurt gedrag. In België sterker dan waar ook, want nergens zijn bedrijfswagens zo verweven met het loonsysteem.

De federale overheid heeft een duidelijke richting gekozen. Verbrandingswagens worden fiscaal ontmoedigd. Elektrische wagens krijgen voorrang. Die keuze vertaalt zich in concrete cijfers.

Een dieselwagen besteld na 1 juli 2023 is in 2025 nog 75% aftrekbaar in de vennootschapsbelasting. In 2026 zakt dat naar 50%, in 2027 naar 25%, en vanaf 2028 verdwijnt elke aftrekbaarheid. De volledige kost wordt dan verworpen uitgave.

Elektrische wagens besteld tot eind 2026 blijven 100% aftrekbaar. Daarna begint een geleidelijke afbouw: 95% in 2027, 90% in 2028, steeds 5% minder per jaar tot een bodem van 67,5% in 2031.

Het verschil over een leasingcontract van vier jaar is substantieel. Een dieselwagen die vandaag wordt besteld, kost een bedrijf over de volledige looptijd duizenden euro's meer dan een vergelijkbare elektrische wagen, alleen al door de fiscale behandeling.

Het voordeel in natura verschuift mee

Voor werknemers telt het voordeel alle aard. Dat is de fiscale waarde van het privégebruik van een bedrijfswagen, waarop zij belasting betalen.

De berekening hangt af van cataloguswaarde en CO2-uitstoot. Een hoge CO2-coëfficiënt betekent een hoger VAA. Elektrische wagens, met nul gram uitstoot, vallen bijna altijd onder het minimum van 4%.

Concreet: een elektrische wagen van 50.000 euro geeft een jaarlijks VAA van ongeveer 2.000 euro. Een vergelijkbare diesel met 130 g/km komt snel boven de 4.000 euro. Het verschil in nettoloon is merkbaar en kandidaten die twee aanbiedingen vergelijken, rekenen dit uit.

Het mobiliteitsbudget als flexibel alternatief

Niet iedereen wil een wagen. Of beter: niet iedereen heeft een wagen even hard nodig.

Het federale mobiliteitsbudget biedt een uitweg. Werknemers die recht hebben op een bedrijfswagen kunnen kiezen voor een budget dat ze flexibel besteden. Drie pijlers:

Pijler één is een kleinere, milieuvriendelijke bedrijfswagen. Wie minder nodig heeft, kiest kleiner en houdt budget over.

Pijler twee omvat duurzame mobiliteit: openbaar vervoer, fietslease, deelwagens, huisvestingskosten in de buurt van de werkplek. Dit deel is vrijgesteld van sociale bijdragen en belastingen.

Pijler drie is het restbudget in cash. Hier gelden wel bijdragen, maar tegen gunstige tarieven.

Voor werknemers die vooral thuiswerken of in de stad wonen, levert dit netto vaak meer op dan een klassieke bedrijfswagen. En voor werkgevers is de totale kost vaak lager.

Operationele uitdagingen erkennen

Elektrificatie is geen makkelijke knop. De praktische bezwaren zijn reëel en verdienen eerlijke aandacht.

Laadinfrastructuur blijft het grootste obstakel. Medewerkers zonder oprit kunnen niet thuisladen. De installatie van een thuislader kost al snel 2.000 tot 3.000 euro per medewerker. Publieke laadinfrastructuur is beter dan vijf jaar geleden, maar nog steeds ongelijk verdeeld.

Actieradius speelt voor bepaalde functies. Een vertegenwoordiger die dagelijks 300 kilometer rijdt, moet nadenken over laadstops. De nieuwste modellen halen 400 tot 500 kilometer onder ideale omstandigheden, maar winter en snelwegsnelheden halveren die cijfers.

Levertijden zijn genormaliseerd maar blijven onvoorspelbaar. Populaire modellen hebben wachttijden van vier tot zes maanden. Dat vraagt planningsvooruitzicht.

Een pragmatische aanpak

De oplossing ligt niet in alles tegelijk doen, maar in gefaseerd bouwen.

Start met data. Analyseer het huidige wagenpark: welke functies, welke rijprofielen, welke contracteinddata? Die informatie geeft een kalender voor vervanging.

Identificeer de eenvoudige gevallen. Medewerkers met korte woon-werkafstanden, met een oprit, met voorspelbare rijpatronen. Zij kunnen morgen elektrisch rijden zonder aanpassingen.

Bouw de infrastructuur. Thuisladers voor wie kan. Laadpalen op kantoor voor wie niet kan. Duidelijke afspraken over terugbetaling van elektriciteit.

Communiceer helder. Medewerkers accepteren verandering beter als ze begrijpen waarom. En als ze zien dat het bedrijf investeert in oplossingen, verdwijnt weerstand sneller dan verwacht.

Het concurrentievoordeel

Bedrijven die nu bewegen, bouwen aan een voorsprong. Niet alleen fiscaal, ook op de arbeidsmarkt.

Een modern mobiliteitsbeleid signaleert iets. Het zegt: wij denken na over de toekomst. Wij investeren in onze mensen. Wij zijn niet vastgeroest in hoe het altijd ging.

Dat signaal telt in sollicitatiegesprekken. Het telt ook in exitgesprekken, of beter, in het voorkomen daarvan. Medewerkers die tevreden zijn over hun mobiliteit, vertrekken minder snel naar de concurrent.

De volgende stap

Mobiliteit hoort op de agenda van directie, HR én finance tegelijk. Het raakt aan employer branding, kostenbeheersing, duurzaamheidsrapportage en operationele efficiëntie.

De vraag is niet of de transitie komt. Die is al bezig. De vraag is of je voorloopt of achteraan hobbelt.

Wil je weten hoe dit concreet uitpakt voor jouw organisatie? Op shiftbox.io vind je tools en inzichten om je mobiliteitsbeleid te analyseren en toekomstbestendig te maken.

Laat ons weten hoe we je kunnen helpen!